นิทรรศกาลภาษาไทย ๒

ลิ้นมังกร

ลิ้นมังกร : ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

   ต้น  เป็นหัวหรือเหง้าอยู่ในดิน ใบเกิดจากหัวโผล่ออกมาพ้นดินประกอบกันเป็นกอ

ใบ เป็นแท่งกลมยาวหรือใบแบนกว้าง ปลายแหลม แข็ง หนาเป็นมัน ขอบใบเรียบ โค้งงอ

เล็กน้อยหรือเป็นเกลียว ใบมีความกว้างประมาณ ๔-๗ เซนติเมตร และสูงประมาณ ๓๐-๖๐

 เซนติเมตร อาจมากกว่าหรือน้อยกว่าตามแต่สายพันธุ์นั้น ๆ สีสันของใบลิ้นมังกรจะมีสีเขียว

ซีดจนถึงสีเขียวเข้ม บางสายพันธุ์ใบมีสีเขียวเข้มขอบใบมีสีเหลืองทอง หรือใบมีสีเหลือง

และมีสีขาวเป็นเส้นตามแนวใบ สีขาวประ สีเขียวอมเหลือง เขียวอมด่าง สีฟ้า และลักษณะ

ลวดลายบนใบที่มีความแตกต่างและสวยงามอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ ละสายพันธุ์

   ดอก  ลิ้นมังกรมักจะออกดอกในช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม ดอกมีสีขาวหรือสีเขียว

อ่อนและมีกลิ่นหอม ดอกมี ๕ กลีบขนาดเล็กประมาณ๑.๕ เซนติเมตร เรียงเป็นแนวตามชั้น

ของก้านดอก สามารถจำแนกการออกดอกได้เป็น๓ ลักษณะ คือ

    – spike-like raceme ลักษณะการออกดอกเรียงเป็นแนวตามชั้นของก้านดอก ขนานกับใบ

    – panicle raceme ลักษณะการออกดอกเรียงเป็นแนวตามการแตกกิ่งที่แผ่ออกของก้านดอก

    – capitate raceme ลักษณะการออกดอกยื่นสูงเป็นพุ่มเดี่ยวที่ปลายก้านดอก

ประโยชน์และสรรพคุณ

   ใบ ของลิ้นมังกรมีรสขม มีสรรพคุณแก้อาการเจ็บคอบำรุงปอดแก้โรคติดเชื้อในบางระบบ

ทางเดินหายใจส่วนบน ใบใช้ตำหรือขยี้แล้วนำไปทาหรือพอกบริเวณแผลที่อักเสบช่วยให้

ทุเลาอาการลงได้ คนไทยโบราณเชื่อว่าบ้านใดปลูกต้นลิ้นมังกรไว้ประจำบ้านจะช่วยป้องกัน

ภยันตรายจากสิ่งแวดล้อมภายนอกได้ เพราะลิ้นมังกรบางคนเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า หอก

พระอินทร์ ซึ่งเป็นอาวุธชนิดหนึ่งที่พระอินทร์ใช้ในการต่อสู้และปกป้องศัตรูจากภายนอก

นอกจากนี้บางคนเชื่อว่าการปลูกลิ้นมังกรบริเวณรอบรั้วบ้านจะช่วยป้องกันไม่ให้งูหรือสัตว์

เลื้อยคลานที่เป็นอันตรายเข้ามาได้